HISTORIA KOTA

Przodkami dzisiejszych kotowatych (Felidae) były jedne z pierwszych prymitywnych ssaków drapieżnych - miacydy (Miacis), które żyły na drzewach w eocenie, poruszając się po nich sprawnie w pogoni za zdobyczą. Miały zęby przystosowane do rozrywania i cięcia mięsa, a sprawność czyniła z nich wspaniałych myśliwych. W trakcie ewolucyjnego wyścigu dały początek wielu różnym gatunkom. Obecnie zwierzęciem najbardziej zbliżonym wyglądem do miacyda jest cyweta - mały smukły drapieżnik o wąskim pysku, daleki kuzyn kotowatych, żyjący w subtropikalnym rejonie Afryki i Azji.

Miacydy szybko rozprzestrzeniły się po świecie z wyjątkiem Australazji. szybko przystosowywały się do warunków środowiskowych, w których musiały egzystować. Około 10 milionów lat temu wyodrębniły się dwie grupy spośród potomków miacydów:

- Hoplophoneus- bardzo duże zwierzęta, wytworzyły tzw. zęby szablaste, którymi zabijały ofiarę przed pożarciem. Przedstawiciel tej grupy - machajrodon- tygrys szablozęby - wbrew temu co można by sądzić, nie miał nic wspólnego z dzisiejszym tygrysem. Miał 15-centymetrowej długości kły oraz szczeki o kącie rozwarcia 90 stopni. Polował przeważnie na duże powolne zwierzęta roślinożerne, żyjące na otwartych przestrzeniach i skrajach lasów. W wyniku ewolucji niektóre gatunki roślinożerne wymierały, a inne, na przykład przodkowie gazeli i antylop nabywały umiejętności szybkiego przemieszczania się, co przyczyniło się do stopniowego wymierania tygrysa szablastozębnego i innych Hoplophoneus. Proces ten trwał bardzo długo. Uważa się, że pierwsi przedstawiciele tej grupy pojawili się około 35 milionów lat temu, a odnajdowane szczątki szablastozębnych pochodzą zaledwie sprzed 13 tysięcy lat.
- Dinictis- mniejsze. Miały większe zdolności przystosowawcze. Od nich wywodzą się wszyscy członkowie kociej rodziny. Rodzina liczyła początkowo prawie 100 gatunków i około jednej trzeciej z nich przetrwało do naszych czasów. Zwierzęta zmuszone życ w coraz trudniejszych warunkach, wykształciły i rozwinęły system polowania. Początkowo mało ruchliwi roślinożercy z czasem zaczęli się przenosić z miejsca na miejsce reagując na zmiany klimatu. Manipulowanie kocimi pazurami w tych warunkach wydawało się niezbędne - chowane w czasie podchodów umożliwiały bezszelestne podejście do ofiary, a wysuwane podczas wspinaczek nadrzewnych pozwalały drapieżnikowi na niespodziewany atak z góry. To udoskonalenie ewolucyjne przyczyniło się do sukcesu tej rodziny.

W procesie ewolucji około 40 gatunków - trochę mniej, eksperci nie są zgodni co do dokładnej liczby - utworzyło trzy rodzaje, które składają się na dzisiejszą rodzinę kotowatych. W rodzinie tej jednak występują bardzo duże różnice, na przykład tygrys(Panthera tigris) osiąga wagę do 250 kilogramów, a waga malutkiego Felis rubiginosus wywodzącego się z południowych Indii zwykle nie przekracza 1.6 kilograma. Różnice dotyczą także wyglądu zewnętrznego i zachowań. Kot domowy może czasami wyglądem pyska przypominać lwa, potrafi balansować na gałęzi, jak to robią na przykład oceloty, lub zawracać w pełnym pędzie jak gepard. wszystko to świadczy o ścisłym powiązaniu pomiędzy wszystkimi rodzajami tworzącymi rodzinę kotowatych.

Kot domowy (Felis domestica, F.catus) jest uznawany za samodzielny gatunek z rodzaju Felis, do którego należy około 30 gatunków małych kotów, ale także puma (felis concolor). Niektóre gatunki, takie jak kot zlocisty(F. aurata) lub kot zatokowy z Borneo(F. badia), są najmniej liczne. W Polsce żyja 2 gatunki dzikich kotów należących do tego rodzaju:

Przejdź do działu: UDOMOWIENIE KOTA